Πορτραίτα της πόλης. Η συνεισφορά του ζωγράφου Μ. Καραπαναγιωτίδη στη δημόσια ιστορία μας.

Ο γνωστός ιστορικός, καθηγητής πανεπιστημίου, Χάγκεν Φλάϊσερ εξηγώντας τον όρο «δημόσια ιστορία» [1] είχε σημειώσει ότι “Η Δημόσια Ιστορία δεν περιλαμβάνει το, εσωστρεφές από τη φύση του, ακαδημαϊκό κομμάτι της ιστορικής κουλτούρας –την έρευνα και τη διδασκαλία στα αμφιθέατρα- αλλά διεκδικεί περίπου όλα τα υπόλοιπα. Αποσκοπεί στην ιστορική αφύπνιση, την ενημέρωση και ενδεχομένως την επιμόρφωση του κοινού αυτού, του «ανειδίκευτου» συνολικού πληθυσμού, του «λαού» για τον οποίο τα αμφιθέατρα των πανεπιστημίων δε διαθέτουν αρκετά θρανία. Μαζί με τους κατά παράδοση ιστορικούς, στη Δημόσια Ιστορία συνεισφέρουν επίσης δημοσιογράφοι, υπεύθυνοι αρχείων και μουσείων, αλλά και σκηνοθέτες και ξεναγοί του διαρκώς επεκτεινόμενου ιστορικού τουρισμού.”, για να καταλήξει πως “Δημόσια Ιστορία είναι ό,τι τριγύρω μας φιλοδοξεί να αφηγείται κάτι για το παρελθόν – και σε μας τους παραλήπτες μένει να κρίνουμε την «ορθότητα» των αφηγήσεων…”

Με βάση, λοιπόν, την άποψη του Φλάϊσερ μπορούμε να πούμε πως η έκθεση έργων του Μιχάλη Καραπαναγιωτίδη με τον τίτλο «Πορτραίτα της πόλης» που φιλοξενείται στο κτίριο της Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης μέχρι τις 30 Νοεμβρίου είναι μια συνεισφορά του ζωγράφου στη δημόσια ιστορία του τόπου μας.

---

[1] Συνέντευξη στο TVXS (30 Απριλίου 2011) και τον Μιχάλη Γουδή, με τον τίτλο “Δημόσια ιστορία, μνήμη και «στιγμές»”

Τεχνητή νοημοσύνη: Σύμμαχος ή εχθρός του συγγραφέα;

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει πάψει εδώ και πολύ καιρό ν’ αποτελεί σενάριο επιστημονικής φαντασίας, μια εικόνα από ένα πολύ μακρινό μέλλον. Έχει μπει πια για τα καλά στην καθημερινότητα μας αφού δεν υπάρχει, χωρίς να είναι υπερβολή αυτό, σχεδόν κανένας τομέας της ανθρώπινης δραστηριότητας που να μην επηρεάζεται, σε μεγάλο ή σε μικρότερο βαθμό, από την εξάπλωση και την εφαρμογή της. Η λογοτεχνία, και γενικότερα η γραφή, δεν θα μπορούσαν ν’ αποτελέσουν εξαίρεση. Διάφορα εργαλεία της τεχνητής νοημοσύνης όπως το ChatGPT, το Gemini και άλλες πλατφόρμες παραγωγής κειμένων μπορούν σήμερα, αφού λάβουν τη σχετική εντολή από το χρήστη, να δημιουργήσουν ποιήματα ή πεζά λογοτεχνικά έργα, να ετοιμάσουν μέσα σε λίγα λεπτά ακόμα και ένα ολόκληρο μυθιστόρημα! Η εξέλιξη αυτή, όπως είναι λογικό και αναμενόμενο, προκαλεί ήδη πολλές συζητήσεις, αλλά και αντιφατικά συναισθήματα στο χώρο των συγγραφέων. Άλλοι βλέπουν την ΤΝ ως ένα πολύτιμο εργαλείο, ικανό να συμβάλει καθοριστικά στη βελτίωση των δημιουργιών τους, ενώ άλλοι την αντιμετωπίζουν ως μια σοβαρότατη απειλή για την τέχνη της γραφής.

Βραδιάζει κυρία Καίτη και έρχεται η ώρα της Μαζόχας…

Αρχές της Άνοιξης του 2018, συναντιόμαστε για πρώτη φορά με τον τότε καλλιτεχνικό διευθυντή του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης, το Λευτέρη Γιοβανίδη. Στην ερώτηση του αν γνωρίζω κάποια τραγουδίστρια Μαζόχα, την ύπαρξη της οποίας πληροφορήθηκε από μια αφίσα της που είδε στο δρόμο, απαντώ αμέσως «και ποιος δεν τη γνωρίζει!». Η ιδέα του, μια απ’ τις πολλές που είχε και εξακολουθεί να παράγει καθώς εκτός από την καλλιτεχνική του κατάρτιση και αξία διακρίνεται πάντα και για τους ανοιχτούς ορίζοντες μέσα απ’ τους οποίους βλέπει το θέατρο, να στήσουμε μια μουσικοθεατρική μαζί της με αιφνιδιάζει. Ζητώ μια βδομάδα προθεσμία για να δω αν μπορώ ν’ ανταπεξέλθω, παρότι φεύγοντας απ’ το γραφείο του σχεδόν το έχω αποφασίσει. Στην επόμενη συνάντηση μας, η κυρία Καίτη Τσιμπέρη βρίσκεται ήδη στο γραφείο του Γιοβανίδη και δεν έχει απλώς αποδεχτεί την πρόταση, αλλά το κάνει με τον ενθουσιασμό ενός μικρού παιδιού. Τότε γνωριζόμαστε για πρώτη φορά, παρόλο που ως έφηβοι περάσαμε πολλά βράδια, κυρίως, στα ορεινά της Bora Bora, μ’ ένα ποτήρι στο χέρι, περιμένοντα πότε θα ερμηνεύσει το «Μια χαμένη Κυριακή», ερμηνεία που θα ζήλευε ακόμα και η Μαρινέλα. Το «Βραδιάζει κυρία Γαλάτεια» είναι πια έτοιμο και η κυρία Καίτη περιμένει πώς και πώς να το διαβάσει και ν’ αρχίσει τις πρόβες. Επόμενη συνάντηση μας μετά από καιρό με τις πρόβες να εξελίσσονται. Μ’ εντυπωσιάζει η συστολή της και ο σεβασμός που δείχνει σ’ αυτό που ετοιμάζουμε, καθώς λειτουργεί ως την καλή μαθήτρια που όσο και αν δυσκολεύεται σε κάποια σημεία βάζει τα δυνατά της και το παλεύει όσο καλύτερα γίνεται για ν’ ανταπεξέλθει. «Ξέρεις, φίλε. Κάποια απ’ αυτά που έγραψες, ταιριάζουν και με τη δική μου ζωή». Χαίρομαι με τα λόγια της και καθώς απολαμβάνω το υπέροχο παγωτό που μου ετοίμασε, δεσμεύομαι πως κάποια μέρα αφού μου διηγηθεί τη δική της πραγματική πορεία, θα καθίσω να την κάνω βιβλίο. Τα φώτα της σκηνής ανάβουν για πρώτη φορά στις 10 Οκτωβρίου του 2018 και παρόλο που η κυρία Καίτη χρειάστηκε ιατρική συνδρομή για να εμφανιστεί αφού είχε ανεβάσει πυρετό το ίδιο απόγευμα, κερδίζει το πηγαίο και ασταμάτητο χειροκρότημα του κόσμου που κατέκλυσε την αίθουσα. Έχοντας πάρει πια το βάφτισμα του πυρός και σ’ αυτό το νέο ρόλο, ποιος την πιάνει. Κάθε βράδυ, κάθε παράσταση, ένα ακόμα βήμα μπροστά. Κι ο κόσμος εκεί. Με το πού άνοιγε η εφαρμογή απ’ όπου μπορούσε να προμηθευτεί κανείς εισιτήριο, σε λίγη ώρα είχαν εξαφανιστεί. Τα ίδια και στην Πτολεμαΐδα όπου οι θέσεις του Πνευματικού Κέντρου αποδεικνύονται λίγες και επιστρατεύονται επιπλέον καρέκλες.

ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ: Το περιοδικό “κιβωτός της συλλογικής μας μνήμης”

Η ποιότητα του περιεχομένου, η διάρκεια, η συνέχεια και η συνέπεια στον σκοπό που τέθηκε απ’ την αρχή, είναι κάποιοι απ’ τους βασικούς δείκτες αξιολόγησης οποιουδήποτε περιοδικού εντύπου. Σ’ όλους αυτούς τους δείκτες το πρόσημο είναι αναμφίβολα θετικό για το περιοδικό ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ που εκδίδει ανελλιπώς από τον Μάϊο του 1982 ο Σύλλογος Κοζανιτών της Θεσσαλονίκης.

Σήμερα, φαίνεται να τίθεται εμφαντικά το ερώτημα για το πώς θα καταφέρει το περιοδικό να συνεχίσει την πορεία του λόγω των οικονομικών δυσκολιών που αντιμετωπίζει, ερώτημα που έθεσε προ ημερών η ίδια η Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Δήμητρα Παπαδέλη- Παπαναστασίου, απ’ τους άοκνους και σταθερούς εργάτες της έκδοσης του, σημειώνοντας ότι: “Τα Ελιμειακά κλείνουν φέτος τα σαράντα χρόνια (!) κυκλοφορίας και προσφοράς στον τόπο και θα είναι κρίμα να αναστείλουν ή να διακόψουν παντελώς την έκδοσή τους για οικονομικούς και μόνον λόγους. Απευθύνουμε και πάλι έκκληση προς τους τοπικούς φορείς να επιδείξουν τη δέουσα ανταπόκριση και υπευθυνότητα για τη συνέχιση αυτής της έκδοσης, κάτι που στο παρελθόν συνέβαινε αδιάλειπτα. Δεν θα είναι καθόλου τιμητικό για όλους τους Κοζανίτες να διακοπεί επί των ημερών μας αυτή η προσπάθεια, που έχει να προσφέρει πολλά ακόμη στην ιστορία και στην παράδοση αυτού του τόπου.” Φυσικά τα ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ δεν είναι το πρώτο και σίγουρα όχι το τελευταίο περιοδικό που βρίσκεται αντιμέτωπο μ’ αυτό το αμείλικτο και πολλές φορές δυσεπίλυτο ερώτημα. Οι καιροί άλλαξαν, μαζί και οι συνήθειες μας, και η ψηφιακή τεχνολογία που πολλές φορές προσφέρεται με ελάχιστο ή και μηδαμινό κόστος, τείνει να εξαλείψει τέτοιου είδους εκδόσεις, αν δεν αποφασίσουν, ή προνοήσουν αν προτιμάτε, να αφήσουν το χαρτί και να περάσουν στην οθόνη. Αυτή είναι όμως η μία πλευρά του θέματος, προφανώς η πιο δημοφιλής, αλλά υπάρχει και η άλλη που σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σ’ έναν λογικό συμβιβασμό, ο οποίος είναι η ψηφιακή και ταυτόχρονα έντυπη έκδοση. Προσωπικά, ως λάτρης του τυπωμένου χαρτιού, επιλέγω σε κάθε περίπτωση την δεύτερη, σεβόμενος αφενός το γεγονός της εξοικείωσης, ιδιαίτερα των νεότερων, με την σημερινή τεχνολογία και αφετέρου εκτιμώντας, όσο κι αν διαφωνούν ορισμένοι, πως δεν έχει έρθει ακόμα το τέλος της ιστορίας των εντύπων. Όπως βέβαια δεν έχει τελειώσει, κι ούτε θα έπρεπε σε καμιά περίπτωση να τελειώσει η ιστορία ενός περιοδικού σαν τα ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ και μάλιστα για οικονομικούς λόγους. Η άποψη μου σίγουρα επηρεάζεται από κάποιον, ασυγχώρητο πολλές φορές, ρομαντισμό και συναισθηματισμό μου, ωστόσο είναι, πρέπει να ομολογήσω, πολύ περισσότερο ωφελιμιστική και εξηγούμαι γιατί. Από την πρώτη μέρα της έκδοσης τους τα ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ υπηρέτησαν αυτό που κατέθεσε ο Διευθυντής Σύνταξης τους και βασικός στυλοβάτης τους ο κ. Στράτος Ηλιαδέλης στο Γ’ Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας ότι: “...κινητήρια δύναμη για την έκδοση αυτή αποτέλεσαν και αποτελούν οι συνεργάτες μας, κυρίως οι νεότεροι ερευνητές και συγγραφείς με τις πρωτότυπες εργασίες τους, που με βάση τη σύγχρονη επιστημονική μεθοδολογία διασώζουν σημαντικά, άγνωστα ή δυσπρόσιτα στοιχεία της αρχαιολογίας, ιστορίας και παράδοσης, ιδιαίτερα δε εκείνα που αφορούν το σπουδαίο κεφάλαιο της διασποράς στη Μεσευρώπη από την εποχή της τουρκοκρατίας μέχρι τα νεότερα χρόνια.” Σ’ όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε τα πολύ ξεχωριστά αφιερώματα- μονογραφίες για σημαντικές ιστορικές προσωπικότητες της Κοζάνης (Παύλος Παπασιώπης, Νίκος Π. Δελιαλής, Γιάννης Δόδουρας κ.α.), που κάποιες σε διαφορετική περίπτωση μπορεί να ΄χαν παραμείνει στο περιθώριο της ιστορίας ή και να ‘χαν ξεχαστεί, τα αφιερώματα σε χαρακτηριστικά στοιχεία της πόλης που, δυστυχώς, έχουν χαθεί (βλέπε παλιά Αρχοντικά), σε ήθη και έθιμα άγνωστα και λησμονημένα. Τα ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ αποτέλεσαν, επίσης, το βήμα και η ευκαιρία ορισμένων πρωτοεμφανιζόμενων συγγραφέων, λαογράφων και επιστημόνων να κάνουν εκεί την πρώτη τους δημοσίευση ενώ, ταυτόχρονα, συνέχιζαν με αξιοθαύμαστη επιμονή την δημοσίευση κειμένων στο ιδιαίτερο κοζανίτικο γλωσσικό ιδίωμα, κείμενα που χάρη στην γλώσσα τους αποτυπώνουν σε μεγάλο βαθμό και την κοινωνική εξέλιξη της πόλης. Έτσι, όποιος πάρει στα χέρια του τα ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ και είναι κάποιας ηλικίας μπορεί πραγματικά να συγκινηθεί, αλλά το σίγουρο είναι πως όλοι, ανεξάρτητα ηλικίας, κάτι θα μπορέσουν να μάθουν για την Κοζάνη που έφυγε, για την ιστορική της διαδρομή, τις σημαντικές της προσωπικότητες, και κάτι που για μένα μετράει πάρα πολύ, γι’ αυτόν “τον κόσμο τον μικρό τον μέγα”, όπως πολύ εύστοχα τον περιγράφει ο στίχος του Οδυσσέα Ελύτη. Αυτόν τον κόσμο που θα τον βρουν στις διάφορες ηθογραφίες, στην αναπόληση συνηθειών που χάθηκαν και καταγράφονται σε πολλά τεύχη, στις μικρές και μεγάλες στιγμές μιας κοινωνίας που έχει αλλάξει πάρα πολύ αλλά που υπήρξε κάποτε η Κοζάνη. Για όλα αυτά, τα ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ μπορούν κάλλιστα να χαρακτηριστούν ως “η κιβωτός της συλλογικής μας μνήμης”, της μνήμης του κάθε Κοζανίτη ανεξάρτητα από ηλικία, μόρφωση και τόπο διαμονής. Ο σπουδαίος Ιταλός συγγραφέας Ίταλο Καλβίνο στο βιβλίο του “Αόρατες πόλεις” , γράφει πως “… η πόλη δεν μιλάει για το παρελθόν της, το περιέχει στις γραμμές ενός χεριού, γραμμένο σε γωνιές δρόμων, σε γρίλιες παραθύρων… ” Αυθαιρετώντας θα προσέθετα πως η πόλη βρίσκει το παρελθόν της και σε περιοδικά σαν τα ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ. Και εδώ έρχεται ο ωφελιμιστικός λόγος που αναφέρω πιο πάνω. Όσοι γράφουν για την πόλη θέλοντας να αναφερθούν και στο παρελθόν της, πασχίζοντας να ερμηνεύσουν το παρόν της, είτε πρόκειται για ένα άρθρο είτε για ένα βιβλίο, σ’ αυτό το περιοδικό προστρέχουν, κάτι στο οποίο συνηγορεί και το γεγονός πως υλικό του έχει αξιοποιηθεί και χρησιμοποιηθεί σε διάφορες άλλες εκδόσεις. Είναι κρίμα λοιπόν και άδικο για όλους να σταματήσει το περιοδικό την πορεία του. Ακόμα και αν ο Σύλλογος Κοζανιτών της Θεσσαλονίκης δεν είχε καμιά ανάγκη οικονομικής στήριξης αυτής της έκδοσης, οι τοπικοί φορείς, όποιοι κι αν είναι αυτοί, θα ΄πρεπε να προστρέξουν μόνοι τους για να συνδράμουν. Τρόποι υπάρχουν πάντα. Η έλλειψη χρημάτων, δικαιολογία που δεν μπορεί με τίποτα να σταθεί. Βούληση να υπάρχει και όλα γίνονται και χρήματα βρίσκονται. Για να στηριχθεί όχι μόνο η έντυπη έκδοση αλλά και η αναβάθμιση και ο εκσυγχρονισμός και της ψηφιακής μορφής του περιοδικού. Ο σεβασμός στην μνήμη και την ιστορία μας, σε ό,τι συνθέτει το παρελθόν μας, δεν εξαρτάται από το πόσο χρήματα κοστίζει, αλλά από το αν έχουμε πραγματικά συνειδητοποιήσει την αξία του για το παρόν και το μέλλον μας.

Η Κοβεντάρειος Βιβλιοθήκη είμαστε όλοι εμείς…

Με τον Άρη Φακίνο στο Συνεταιριστικό Βιβλιοπωλείο Κοζάνης

Χειμώνας 1995-96, συνοδεύω τον αείμνηστο Άρη Φακίνο στο χώρο όπου στεγαζόταν μέχρι τώρα η Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης. Εντυπωσιάζεται απ’ το χώρο και τον πλούτο των βιβλίων και μου προτείνει να οργανώσουμε μια συνάντηση συγγραφέων.

Ιούνης του 1996 καμιά τριανταριά συγγραφείς μαζεύονται στη Βιβλιοθήκη και για ένα τριήμερο (Παρασκευή- Κυριακή) κουβεντιάζουν γύρω από θέματα της λογοτεχνίας αλλά και της καθημερινότητας που τους απασχολούν. Αυτή ήταν η πρώτη και έμελλε να είναι και η τελευταία πανελλήνια συνάντηση συγγραφέων της Κοζάνης, παρότι διάθεση από τους συμμετέχοντες να καθιερωθεί ως ετήσια υπήρχε, κάτι που θα είχε πολλαπλά οφέλη για την πόλη. Τέλος πάντων…

Δεκέμβρης του 2010, κυκλοφορεί το τρίτο μυθιστόρημα μου “Η προφητεία του Μότσαρτ” (εκδόσεις ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ) όπου υπάρχει ένα κεφάλαιο όπου πρωταγωνιστεί η Βιβλιοθήκη.

Δε νομίζω πως έκανα αρκετά για τη Βιβλιοθήκη μας. Ελπίζω να κάνω περισσότερα στο μέλλον.   

Από χθες (5/10) ξεκίνησαν οι εκδηλώσεις στην πόλη με αφορμή τα επίσημα εγκαίνια (10/10) του νέου και εξαιρετικού κτιρίου της Κοβενταρείου. Μέχρι στιγμής δεν κατάφερα να παραστώ σε καμιά. Ίσως να μην καταφέρω να το κάνω και μέχρι τις 11/10 που ολοκληρώνονται. Δεν πειράζει. Σημασία έχει τι θα γίνει όταν σβήσουν τα φώτα των εκδηλώσεων και οι επίσημοι αποχωρήσουν. Πιστεύω πως η Βιβλιοθήκη μας έχει πολύ μεγαλύτερη ανάγκη τις υπόλοιπες μέρες της καθημερινής της λειτουργίας. Όλους μας.

Η Κοβεντάρειος Βιβλιοθήκη είμαστε όλοι εμείς. Γιατί στη Βιβλιοθήκη υπάρχουν οι μνήμες όλων εκείνων που έκτισαν την πόλη και την έφτασαν μέχρι εδώ, όλων όσοι τη ζουν σήμερα και όλων εκείνων που θα έρθουν κάποτε.

Η συνάντηση μου με το γνήσιο απόγονο του Αριστοτέλη!

Βλέποντας τις πολλές φωτογραφίες της επίθεσης κατά του κ. Γιάννη Μπουτάρη, εκείνη που με σόκαρε περισσότερο απ’ όλες τις άλλες ήταν αυτή με το γονιό που τον καταδίωκε χειρονομώντας με το δεξί του χέρι και βρίζοντας τον, ενώ με το αριστερό κρατούσε σφιχτά πάνω του το κοριτσάκι του.

Θέλοντας και μη θυμήθηκα ένα περιστατικό που μου συνέβη Κυριακή πρωί πριν αρκετό καιρό.

Περπατούσα σε μια περιοχή εκτός της Κοζάνης (στο δρόμο προς Άργιλο), όπου υπάρχουν μεγάλα και φαρδιά πεζοδρόμια για πεζούς και ποδηλάτες. Φτάνοντας στο ύψος του δρόμου όπου βρίσκονται γήπεδα ποδοσφαίρου που κάθε Σαββατοκύριακο σφύζουν από ζωή και αντιλαλούν παιδικές φωνές, πάνω στο πεζοδρόμιο βρισκόταν ένα αυτοκίνητο κλείνοντας μου το δρόμο. Χωρίς να μειώσω την ταχύτητα μου προσπάθησα να το προσπεράσω από δεξιά (αριστερή πλευρά του οχήματος) όταν ξαφνικά ο οδηγός ανοίγει την πόρτα. Ίσα που προλαβαίνω να την αποφύγω και βρίσκομαι να παραπατώ εκτός πεζοδρομίου, καταφέρνοντας τελικά να μην σωριαστώ στο χώμα. Γυρίζω προς τον… απρόσεκτο οδηγό ανοίγοντας τα χέρια μου και του λέω: ¨Τι κάνεις; Δε βλέπεις..; Μέγα λάθος! Με περιλούζει με βρισιές και αξιοσημείωτο πάθος! Το ¨θες κάτι;¨ στο τέλος, συνοδευόμενο από την ανάλογη χειρονομία, καταλυτικό.

Δεν είπα τίποτα καθώς δεν σκόπευα να το κάνω. Έκπληκτος μόνο τον ακούω να στρέφεται προς το μικρό του γιο (υποθέτω) και να του λέει: ¨Αριστοτέλη. Και όπως είπαμε…¨.

Βλέποντας πως έχει να κάνει με… κότα (εμένα δηλαδή), ξαναμπαίνει στο όχημα του, μου ρίχνει αποδοκιμαστικό βλέμμα, μαρσάρει και αποχωρεί αφήνοντας με να αναρωτιέμαι, χαμογελώντας: ¨Να τον λένε άραγε Νικόμαχο; Γιατί όχι; Φυσιογνωμικά, τουλάχιστον, έμοιαζε με το μεγάλο Σταγειρίτη φιλόσοφο, τον πατέρα της λογικής, για τον οποίο προφανώς θα είναι περήφανος…            

Ο φακός του Μάρκου και η νοσταλγία

Το χιόνι πέτρωνε στους δρόμους. Τα χασάπικα και τα μανάβικα της πλατείας Λασσάνη θύμιζαν σπίτια των ανέμων καθώς έμπαζαν από παντού. Στα πεζοδρόμια κάποιοι έκαιγαν μέσα σε τενεκέδες ξύλινα τελάρα φρούτων και γύρω τους στριμώχνονταν ο ένας δίπλα στον άλλο με απλωμένα χέρια πάνω απ' τη φωτιά μπας και ζεσταθούν λίγο.

Πολλές και αξέχαστες οι μορφές των ανθρώπων που έζησαν, κυριολεκτικά, μια ζωή εκεί. Η πρώτη, και ξεχωριστή, που μου 'ρχεται στο μυαλό, του Καραμπόζα με το μανάβικο. Μικρόσωμος, αεικίνητος, με την ποδιά, τη μεσάλα, περασμένη γύρω απ'  τη μέση να γλύφει τα παπούτσια του και το έδαφος, το τσιγάρο κολλημένο στην άκρη των χειλιών, στριφογυρνούσε ανάμεσα στους πάγκους που 'ταν γεμάτοι φρούτα και λαχανικά, επιθεωρώντας διαρκώς το εμπόρευμα. Κι όταν έκρινε πως κάτι έλειπε να κατηφορίζει με τα μικρά γρήγορα βήματα του ίσα με τα μαγαζιά των χονδρεμπόρων στην αλάνα της πλατείας, γύρω απ' το ξενοδοχείο ΑΝΕΣΙΣ, για να το προμηθευτεί.

Πολλές φορές μιλάμε με νοσταλγία για τα κτίρια που χάθηκαν, τα γραφικά στενά που ισοπεδώθηκαν και χάθηκε η Κοζάνη που ξέραμε κι αγαπούσαμε στα παιδικά μας χρόνια. Μα σαν το συλλογιέμαι καλύτερα, συνειδητοποιώ πως οι άνθρωποι είναι που μου λείπουν. Τα βήματα τους που αντηχούσαν στα σοκάκια, τις ανάσες τους που ζέσταιναν τα σπίτια και τα μαγαζιά, οι φωνές τους που αχολογούσαν στις γειτονιές...

Γι' αυτό κάθε που ξεφυτρώνει μια φωτογραφία σαν αυτές του φίλου του Μάρκου (Πατσίκα) σκύβω μπας και αναγνωρίσω εκείνον που περπατά, τους άλλους που μιλάνε μεταξύ τους ή την κυρία που λοξοκοιτά μια βιτρίνα, όλοι τους ανυποψίαστοι πως εκείνη τη μέρα θα περνούσαν στην αθανασία εξ αιτίας ενός επίμονου και διακριτικού φωτογράφου. Κι ακόμα κι αν δεν τους ταυτοποιήσω, τι σημασία έχει; Η πόρτα της μνήμης έχει ανοίξει πάλι για να βρεθώ ξανά μες το κάδρο του Μάρκου κατηφορίζοντας την Ερμού, προσεκτικά μη γλιστρήσω και φάω τα μούτρα μου, περνώντας μπροστά από χασαπλιά και μανάβικα, μέχρι να φτάσω εκεί όπου ο παππούς μου ο Κοκκαλιάρης δίπλα στη φλογισμένη σόμπας του καφενείου της Κατίνας,  κολλητά στο χονδρεμπορικό των παιδιών του, θα μου δώσει σιωπηλός ένα δεκάρικο για να πεταχτώ απέναντι στο περίπτερο του Θανάση και να του αγοράσω το πλακέ πακέτο με τα άφιλτρα τσιγάρα του...         

Μέρες ραδιοφώνου στην Κοζάνη του ’90…*

Παιδί μιας απ’ τις τελευταίες γενιές που κρεμασμένες απ’ τα χείλη του ραδιοφώνου περισσότερο φαντάστηκαν παρά γνώρισαν τον κόσμο και τις συνεπήραν οι πολλές διαφορετικές φωνές του, φωνές που αντιστοιχίζονταν με πρόσωπα που σμίλευαν οι καλπάζουσες φαντασιώσεις μας κι ας μην ανταποκρίνονταν πάντα στην πραγματικότητα, ακόμα και την εποχή που η τηλεοπτική οθόνη άνοιγε μπροστά μας κάθε βράδυ πολλά παράθυρα και μας προκαλούσε να γλιστρήσουμε μέσα απ’ αυτά για να ταξιδέψουμε με ανοιχτά μάτια, ως άλλοι Πήτερ Παν, σε μέρη μαγικά και μακρινά, νοσταλγούσα εκείνες τις βραδιές που κλείναμε τα μάτια κι αφηνόμασταν να μας ταξιδέψουν αθώα κι ανομολόγητα όνειρα πάνω στα κύματα των ηχοχρωμάτων του, τις βραδιές που το δωμάτιο φωτιζόταν απ’ την αχνή κιτρινωπή άλω που εξέπεμπαν οι πυρακτωμένες λυχνίες.

Παραμονές της δεκαετίας του ’90, αν και αρχικά απλός θεατής των διεργασιών που οδήγησαν και στη δική μας ιδιωτική ραδιοφωνία, καθότι παρέμενα πιστός εργάτης του γραπτού δημοσιογραφικού λόγου, ένα παιχνίδι της τύχης, όπως γίνεται συνήθως, μ’ έφερε πίσω απ’ το μικρόφωνο ενός ραδιοφωνικού σταθμού που εξέπεμπε απ’ την πόλη της Κοζάνης με ομολογημένη όμως φιλοδοξία να γίνει η φωνή ολόκληρης της Δυτικής Μακεδονίας.

Ο «Μουσικός Δίαυλος» εκείνων των ημερών, στο 98 της συχνότητας των FM, έμελλε ν’ αποτελέσει την αρχή των δικών μου ημερών στο ραδιόφωνο, και τον πρώτο σημαντικό σταθμό μιας διαδρομής που συμπεριέλαβε το ΠΡΩΤΟ ΚΑΝΑΛΙ, εκ των πρωτοπόρων στα ερτζιανά της περιοχής μας, το βραχύβιο ΠΡΩΙΝΟΣ ΛΟΓΟΣ FM και το KLIK FM που έγραψε τη δική του μακρά και ξεχωριστή ιστορία.

Φύλακες της συλλογικής μας μνήμης

(Φωτογραφία της Σούλας Παλέντζα από τη συλλογή της για την αποκριά στην Κοζάνη)

Αποκριά στην Κοζάνη. Έθιμο συνυφασμένο με την ιστορική εξέλιξη της πόλης και απόδειξη πως ό,τι είναι καλά στερεωμένο στη συλλογική συνείδηση θυμίζει σκαλισμένο βράχο που το λειαίνει ο χρόνος χωρίς ωστόσο να καταφέρει να εξαφανίσει το αρχικό αποτύπωμα. Ένα αποτύπωμα στο οποίο εδράζεται ό,τι συνεισφέρουν διαρκώς οι γενιές πριν δώσουν τη σκυτάλη στις επόμενες που θα εντάξουν το έθιμο στην εποχή τους προσαρμόζοντας το αναλόγως, κρατώντας όμως ανέγγιχτη την αδιόρατη κλωστή που το ενώνει με τη μήτρα του.

Λογοτεχνία, θεατρικός λόγος, μουσική, εικαστικές τέχνες, συνέβαλαν στη διαιώνιση και ενίσχυση του μύθου της αποκριάς στην Κοζάνη, με τη φωτογραφία να συνεισφέρει κι εκείνη αποθησαυρίζοντας στιγμές που άλλες δείχνουν επαναλαμβανόμενες και άλλες διεκδικούν επάξια το χαρακτηρισμό της μοναδικής ή της ανεπανάληπτης.

Οι ακροδεξιοί ξανάρθαν...

Η άνοδος της ακροδεξιάς σ' όλη την Ευρώπη και η είσοδος της στα Κοινοβούλια των κρατών είναι γεγονός εδώ και χρόνια. Το ότι από χθες μπήκε και στο Κοινοβούλιο της Γερμανίας έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς κάτι τέτοιο αφενός είχε να συμβεί από το Β'  παγκόσμιο πόλεμο και αφετέρου λόγω της ηγετικής θέσης αυτής της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ευρώπη γενικότερα.

Οι ακροδεξιοί ξανάρθαν και όλα δείχνουν πως θα μείνουν καθώς μια σειρά από σοβαρά θέματα (προσφυγικό, οικονομική κρίση, ανισότητες μεταξύ κρατών και μέσα στις ίδιες τις κοινωνίες κ.α.) θρέφουν και συντηρούν τέτοιου είδους μορφώματα, ειδικά όταν αντί να λυθούν διογκώνονται καθημερινά.

Το 2017 δεν είναι φυσικά 1933 (άνοδος του Χίτλερ) στην εξουσία, ούτε είναι ίδιες οι κοινωνίες και οι συνθήκες. Αυτό όμως δε σημαίνει πως αποκλείεται να ζήσουμε ανάλογες δύσκολες καταστάσεις που όχι μόνο δεν θα δώσουν λύσεις στα πολλά και μεγάλα προβλήματα που μας ταλανίζουν, αλλά θα μας οδηγήσουν σε νέες, χειρότερες ίσως, περιπέτειες.

Την Παρασκευή 20 Ιουνίου 2014 δημοσίευσα ένα άρθρο με τον τίτλο: "Στα χέρια των ακροδεξιών η χριστιανική Ευρώπη;" Στο άρθρο εστίαζα στην έξαρση του φόβου της μετατροπής της παραδοσιακά χριστιανικής Ευρώπης σε μουσουλμανική λόγω της αθρόας, και ανεξέλεγκτης σε πολλές περιπτώσεις, εισροής προσφύγων, μουσουλμάνων στο θρήσκευμα, που διόγκωναν τις ήδη μεγάλες κοινότητες ομοθρήσκων τους σε όλη τη γηραιά ήπειρο. Έναν φόβο που εκμεταλλεύονται στο έπακρο τα ακροδεξιά μορφώματα και γιγαντώνονται επενδύοντας και σ' αυτόν, μαζί φυσικά με όλα τα άλλα μεγάλα και σημαντικά προβλήματα που μας απασχολούν πλέον όλο και περισσότερο, έχοντας δυσκολέψει σε μεγάλο βαθμό τη ζωή μας.      

        

Όποιος ενδιαφέρεται, μπορεί να διαβάσει το άρθρο εδώ: http://pitenis.blogspot.gr/2014/06/blog-post_20.html#more

Νυχτώνει ή ξημερώνει στην Κούβα;

           Ηγετικές προσωπικότητες σαν αυτή του Φιντέλ Κάστρο βρίσκονται μεταξύ μύθου και πραγματικότητας για όλους εμάς που δε βιώνουμε τα αποτελέσματα της δράσης τους. Για εκείνους που η ζωή τους επηρεάζεται καθοριστικά από κάθε ενέργεια τους μπορεί να φαίνονται είτε ως Θεοί είτε ως Δαίμονες.

            Προσωπικά, ποτέ δε γοητεύτηκα ιδιαίτερα απ΄ την εικόνα του Κομαντάντε με τη στολή εκστρατείας και το μακρύ πούρο. Ωστόσο το να υπάρχει ένα νησί, αγκάθι στο μάτι των ιμπεριαλιστικών Η.Π.Α. το έβλεπα σαν ενσάρκωση της ελπίδας πως αυτός ο κόσμος διεκδικούσε και απαιτούσε κάτι καλύτερο. 

           Στην Κούβα δεν ταξίδεψα ποτέ, παρόλο που η Καραϊβική ως τοπίο, χρώματα και ιστορίες που τη συνθέτουν, σαγηνεύει το νου και ερεθίζει την επιθυμία να την επισκεφτείς. Ήταν όμως πάντα πολύ μακριά και εξίσου μεγάλη ήταν και η απόσταση της ενημέρωσης που είχαμε για χρόνια για το τι συμβαίνει στη χώρα του Κάστρο. Από τη μια το κλίμα παλιότερων εποχών όταν κάθε τι επαναστατικό και δη αριστερό ήταν, περίπου, όσιο και ιερό και από την άλλη η καχυποψία πως οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις διέθεταν πάντα περισσότερα χρήματα και μέσα για να διαμορφώνουν την προπαγάνδα τους κατά πως ήθελαν. Βέβαια, το ότι χιλιάδες κουβανοί θαλασσοπνίγονταν για να φτάσουν απέναντι στο Μαϊάμι ήταν ένα θέμα, αλλά μήπως θα ήταν η πρώτη φορά που κάποιοι δραπέτευαν απ΄ τον παράδεισο, όντες παραπλανημένοι;

Ο απαίδευτος Υπουργός Παιδείας

Παραφράζοντας αυτό που είχε πει κάποτε ένας Βούλγαρος συγγραφέας όταν του ζητήθηκε η γνώμη του για τον Υπουργό Πολιτισμού της χώρας του, "δεν ανησυχώ για τον Υπουργό Πολιτισμού. Ανησυχώ για τον πολιτισμό του Υπουργού", θα μπορούσαμε να πούμε πως το ανησυχητικό στην περίπτωση του δικού μας Υπουργού Παιδείας κ. Ν. Φίλη είναι η παιδεία του.

Αν διέθετε, έστω και στοιχειώδη, ίσως κατέφευγε στη γνωστή Σωκρατική ρήση "εν οίδα ότι ουδέν οίδα" (σ. σ. ένα ξέρω ότι τίποτα δεν ξέρω).

Όχι ως υπεκφυγή, ούτε ως απόρριψη ή επανόρθωση των όσων είχε υποστηρίξει παλιότερα με την ιδιότητα του δημοσιογράφου, αλλά σαν αναγκαία και απαραίτητη συνθήκη του πολιτικού προϊσταμένου του πιο ευαίσθητου και καθοριστικού τομέα κάθε κοινωνίας. Γιατί όταν είναι γνωστό πως ακόμα διαφωνούν μεταξύ τους οι ιστορικοί για τον όρο που πρέπει να αποδώσουν στον αφανισμό εκατοντάδων χιλιάδων ψυχών Ελλήνων του Πόντου, το να υιοθετείς τη μια άποψη ως απλός πολίτης είναι αναφαίρετο δικαίωμα σου, αλλά το να την υποστηρίζεις ως υπεύθυνος Υπουργός Παιδείας δημιουργεί σίγουρα θέμα.

Κάτσε να δούμε πρώτα τι θα γίνει…

“Κάτσε να δούμε πρώτα τι θα γίνει…”.

Φράση ειπωμένη από διαφορετικά χείλη που μοιάζει σαν να τη δανείστηκαν από άλλα, κι ας είναι ξένα και άγνωστα. Φράση δανεική αλλά και ιδιόκτητη, εμπεριέχει και ενώνει την κοινή μας αγωνία. Φράση που περικλείει την αδράνεια που μας ακινητοποιεί σ΄ ένα ανεξερεύνητο παρόν και ένα άδηλο μέλλον.

Όσο και αν θέλουμε να προσπεράσουμε τη βασανιστική ροή των ημερών, να βγούμε μπροστά ελπίζοντας πως το αύριο δεν θα μας διαψεύσει και αυτό, σκοντάφτουμε πάνω στη φράση και γκρεμοτσακιζόμαστε. Δεν ματώνουν τα γόνατα, δε γδέρνονται οι αγκώνες, ούτε ματώνουν οι παλάμες μας. Χειρότερα. Απογοητευόμαστε.

Τσαλαβουτάμε στα απόνερα θολών ονείρων που θολώνουν όλο και περισσότερο καθώς σκύβουμε και βουτάμε τα χέρια μας ψηλαφίζοντας, αναζητώντας εναγωνίως αν διασώθηκε κάτι απ΄ το παρελθόν που χτίστηκε με την άμμο σε κάποια ακρογιαλιά.  

“Κάτσε να δούμε πρώτα τι θα γίνει…”.

Απλοί θεατές; Ξεχνάμε πως κανένα θέαμα δεν προσφέρεται δωρεάν και όσο και αν κάνουμε προσεκτικά την επιλογή μας, το αντίτιμο πληρώνεται πάντα από μας.

 Ξεχνάμε, απογοητευόμαστε, εξοργιζόμαστε. Τα υλικά απ΄ τα οποία φτιάχνονται τα αδιέξοδα μας και αντί να αφαιρούμε μέρες απ΄ το ημερολόγιο ξανακολλάμε τις περασμένες.

Διχασμένη ή ενωμένη κοινωνία;

Διχασμένη κοινωνία. Δυστυχώς. Με το να ομονοούμε, θεωρητικά πάντα μιλώντας, στην εθνική αναγκαιότητα για αποφυγή του διχασμού, δε σημαίνει πως το εννοούμε κιόλας.

Η θεωρία από την πράξη δεν απέχει απλώς όσο τα λόγια από τα έργα. Απέχει πολύ περισσότερο, όσο η αποδοχή ότι μπορεί και ο άλλος να έχει δίκιο, ή όσο πως και η αλήθεια του άλλου αξίζει του σεβασμού μας.

Το ΝΑΙ και το ΟΧΙ του δημοψηφίσματος που, κακά τα ψέματα, διχάζει, δεν αναμετρώνται με βάση την υπόθεση εργασίας του μέλλοντος που προοιωνίζεται η επιλογή του ενός ή του άλλου. Κονταροχτυπιούνται αναμοχλεύοντας το παρελθόν όσων στοιχίζονται από πίσω τους.

Το παρελθόν είναι, και πρέπει να είναι, οδηγός για το παρόν και το μέλλον, αλλά ως γνώση και δίδαγμα. Όταν όμως επιμένεις να επιστρέφεις εκεί για να λύσεις διαφορές και να αλλάξεις ό,τι έχει συντελεστεί, καταστρέφεις το σήμερα και το αύριο. Ουσιαστικά καταστρέφεις την ίδια τη ζωή.

Το ερώτημα δεν είναι μεταφυσικό, αλλά ουσιαστικό και κυρίως πρακτικό. Έτσι θα ζήσουμε; Φοβούμενοι να κοιτάξουμε ο ένας στα μάτια τον άλλο; Με καρφιτσωμένο στο πέτο το πιστοποιητικό των απόψεων μας για να μπορούμε να επιλέξουμε ποιοί μας κάνουν και ποιοί όχι;

Ξεκάθαρα και ειλικρινά. Ταλαντεύομαι ανάμεσα στο ΝΑΙ και το ΟΧΙ όσο βλέπω να διαγκωνίζονται όχι για να προσφέρουν κάποια λύση, αλλά για το ποιό θα πληγώσει περισσότερο τις σάρκες μας. Αυτές που ήδη αιμορραγούν.

Με ξεπερνά το γεγονός πως η όποια στάση ή απόφαση μας θα πρέπει να προσδιορίζεται, γιατί έτσι επιβάλει η περιρρέουσα ατμόσφαιρα, απ΄ ό,τι θεωρούμε πως πρέπει να μισούμε ή να απεχθανόμαστε. Κάτι τέτοιο μπορεί να μας οδηγεί στη συγκρότηση μεγάλων και διευρυμένων συνόλων, ικανών να ενισχύσουν την πεποίθηση πως έχουμε όλο το δίκιο με το μέρος μας, αλλά δεν παύουν να ΄ναι πρόσκαιρες και ευάλωτες συμμαχίες που όσο εύκολα διαμορφώνονται αλλά τόσο, και ίσως ευκολότερα, αποσυντίθενται. Το χειρότερο βέβαια είναι πως τα μέλη τέτοιων συμμαχιών είναι εξαιρετικά πιθανό να μετατραπούν από τη μια στιγμή στην άλλη σε απηνείς διώκτες και εχθροί των μέχρι πριν λίγο συμμάχων τους, καθώς η άρνηση σε κάτι δεν αποτελεί ισχυρή συγκολλητική ουσία, ούτε εμπεριέχει την απαραίτητη ηθική που μπορεί να φρενάρει απαράδεκτες συμπεριφορές.

Στο σημείο που βρισκόμαστε, ως χώρα, κοινωνία και πολίτες, έχουμε απόλυτη ανάγκη να ενωθούμε σε κάτι θετικό και πραγματικά ελπιδοφόρο. Κάτι που δεν θα μας οδηγεί στο να γυρνάμε ο ένας την πλάτη στον άλλο, αλλά να βάλουμε πλάτη ο ένας για τον άλλο.

Αυτό δεν προϋποθέτει να απεμπολήσουμε ό,τι πιστεύουμε και εκτιμούμε, ούτε βέβαια να γίνουμε ο καθένας αντίγραφο του άλλου. Ζητά μόνο να συνειδητοποιήσουμε πως η πραγματική δύναμη των ανθρώπων βρίσκεται στη δυνατότητα να συνδυάζουν τη σκέψη με τα συναισθήματα και την αποδοχή πως πάρα πολλές φορές στη ζωή μας οφείλουμε να κάνουμε ένα βήμα πίσω απ΄ την ενόχληση μας για να δημιουργήσουμε χώρο και τόπο και για τον άλλο.

Ζητά, όσο είναι ακόμα καιρός και το μαχαίρι της διχόνοιας δεν έφτασε στο κόκαλο, να αλλάξουμε τον ορισμό και από διχασμένη κοινωνία να γίνουμε ενωμένη κοινωνία.

Όχι άλλη διχόνοια…

« Ύμνος εις την Ελευθερίαν»

Διονύσιος Σολωμός

«…

144.- Η Διχόνοια που βαστάει
ένα σκήπτρο η δολερή
καθενός χαμογελάει,
"πάρ' το", λέγοντας, "και συ".

145.- Κειο το σκήπτρο που σας δείχνει
έχει αλήθεια ωραία θωριά.
μην το πιάστε, γιατί ρίχνει
εισέ δάκρυα θλιβερά.

146.- Από στόμα οπού φθονάει,
παλληκάρια, ας μην πωθεί,
πως το χέρι σας κτυπάει
του αδελφού την κεφαλή.

147.- Μην ειπούν στο στοχασμό τους
τα ξένα έθνη αληθινά:
"Εάν μισούνται ανάμεσό τους
δεν τους πρέπει ελευθεριά".

…»

Αν κάτι έχει αξία τούτες τις δύσκολες και πρωτόφαντες για όλους μας ώρες, είναι να μη διολισθήσουμε σ΄ αυτό που φαντάζει ως το χειρότερο απ΄ όλα. Τη διχόνοια.

Όσοι μας παροτρύνουν και μας εξωθούν προς τα εκεί με τα λεγόμενα και τις πράξεις τους, το κάνουν επειδή διαφορετικά δεν θα είχαν κανένα λόγο ύπαρξης.

Αν τούτες τις ώρες σταυρώσουμε όποιον εκφράζει διαφορετική άποψη, πετροβολήσουμε και απαξιώσουμε τον άλλον, είναι πολύ πιθανό να έχουμε στερήσει απ΄ τον ίδιο μας τον εαυτό τη δυνατότητα να πάρει μια απόφαση για την οποία δεν θα μετανιώσει ποτέ.

Τελικά, όποια και αν είναι η λύση στο πρόβλημα, την οποία θα έχουν προκρίνει οι περισσότεροι, οι επιπτώσεις της θα είναι ίδιες για όλους μας. Σωστή ή λάθος, θα είναι ευκολότερο να την αξιοποιήσουμε στο μέγιστο βαθμό ή να τη διορθώσουμε, μόνον εφόσον ενώσουμε όλοι τις δυνάμεις μας για τον κοινό σκοπό.        

Δεν είναι εύκολο, ούτε αυτονόητο. Όσοι γνωρίζουν καλά την ιστορία μας λένε πως διχαστήκαμε, δυστυχώς, αρκετές φορές κατά το παρελθόν. Είναι μια ευκαιρία να αποδείξουμε πως μας ενδιαφέρει πλέον μόνο το μέλλον.

Το μέλλον στο οποίο θα βαδίσουμε όλοι μαζί, αφήνοντας πίσω ως μοναδικά θύματα τις κακές μας συνήθειες.  

Η ελπίδα της διάσωσης σε έναν ωκεανό βιβλίων.

«Η απαισιοδοξία ματαιώνει την προθυμία μας για δράση» (Χάουαρντ Ζιν).

Ζώντας σε μια Ελλάδα όπου τα πάντα δείχνουν να συμβαίνουν  στην Αθήνα (και να πεθαίνουν μήπως;) με αποτέλεσμα πολλοί να πιστεύουν πως είμαστε πλέον μια χώρα μ΄  ένα υπερτροφικό κέντρο και μια περιφέρεια που λειτουργεί ως ένα καχεκτικό φυτώριο πάσης φύσεως ταλέντων, μερικά εκ των οποίων ίσως κάποτε επιλεγούν για να συμπεριληφθούν ως ορεκτικά στο τραπέζι του, δεν έχεις να περιμένεις και πολλά πράγματα.

Τότε γιατί επιμένεις; Ελπίζεις πως το βιβλίο που έγραψες και ένας εκδοτικός οίκος της Αθήνας εξέδωσε (μήπως για να συμπληρώσει έναν κρίσιμο και απαραίτητο ετήσιο αριθμό τίτλων;) θα πάψει να είναι κάποτε η βάση μιας διαρκώς υπερυψούμενης στοίβας σ΄ ένα δημοσιογραφικό γραφείο και θα βρει λίγο χώρο, όσο μια ανάσα, στην ειδική στήλη;

Όχι. Γράφεις για σένα και για τους λίγους που επιμένουν να σε διαβάζουν, έστω και αν χρειαστεί να ψάξουν πολύ για να σε ανακαλύψουν, εκτός και αν πέσουν τυχαία πάνω σου. Γι΄ αυτούς που βαρέθηκαν να διαβάζουν το ίδιο θέμα, γραμμένο από τόσους πολλούς, τόσες πολλές φορές.

Γράφεις για έναν κόσμο που ανασαίνει δίπλα σου και σε τροφοδοτεί με σκέψεις και συναισθήματα, ικανά να γεμίσουν σελίδες και σφίγγουν το χέρι σου την ώρα που βλέμμα και χείλη εκφράζουν τις ίδιες λέξεις. «Μ΄ άρεσε. Να ΄σαι καλά…».

Και είσαι καλά. Καλύτερα απ΄ οποιονδήποτε ανοίγει με έκδηλη αγωνία την κυριακάτικη εφημερίδα για να δει σε ποια θέση της λίστας των ευπώλητων τον έχουν κατατάξει, καθώς γνωρίζει πολύ καλά πως ό,τι είναι σήμερα στην πρώτη σελίδα, σε μια βδομάδα μπορεί να μην καν στην τελευταία, αλλά σε κάποια εσωτερική με μικρή γραμματοσειρά. Τελικά όμως, όλες οι σελίδες της εφημερίδας την ίδια κατάληξη έχουν, ίσως γιατί οι περισσότερες, αν όχι όλες τα ίδια νέα γράφουν.

Θα υπάρχουν όμως πάντα κάποιοι που πριν τις πετάξουν, θα εντοπίζουν και θα κόβουν μικρές ειδήσεις, στις οποίες αν μπεις έστω και μια φορά, δεν θα αισθανθείς πως πέτυχες δα και κάτι το σπουδαίο. Απλώς έριξες λίγο νερό στο μύλο της αισιοδοξίας σου. 

Ο γαλλικός Αύγουστος.

         Η κυβερνητική αναταραχή στη Γαλλία έφερε στο ευρωπαϊκό προσκήνιο με πιο εμφαντικό τρόπο τη διαπίστωση που ακούσαμε από πολλούς και πολλές φορές και στη χώρα μας. «Το πρόγραμμα δεν βγαίνει»!

            Η σκληρή δημοσιονομική πειθαρχία, η εκτεταμένη λιτότητα και ο «οικονομικός στραγγαλισμός» των πολλών για τη μείωση των ελλειμμάτων δεν είναι απλώς ένα αποτυχημένο πρόγραμμα, αλλά μια αδιέξοδη και καταστροφική πολιτική. Προς τι λοιπόν η εμμονή στην τήρηση του;

Είναι ξεκάθαρο πλέον τι συμβαίνει, και, μάλλον, δικαιώνεται και ο Πολωνός επίτιμος καθηγητής κοινωνιολογίας Ζίγκμουντ Μπάουμαν, ο οποίος σε συνέντευξη του την περασμένη Άνοιξη είχε τονίσει πως «οι κρίσεις έχουν να κάνουν όχι με καταστροφή του πλούτου, αλλά με αναδιανομή του. Σε κάθε κρίση υπάρχουν πάντα κάποιοι που κερδίζουν περισσότερα χρήματα σε βάρος των άλλων». Αλλά μέχρι πού και μέχρι πότε;